Saltfiskréttur

Ég skil eiginlega ekkert í því afhverju við Íslendingar notum ekki saltfisk meira! Ég smakkaði t.d. djúpsteiktan saltfisk í Portúgal í vetur og fannst hann alveg hrikalega góður. Ég ætla allavega að vera duglegri að elda saltfisk í allskonar útgáfum. Kannski við mismikla hrifningu heimilisfólks, en það verður að hafa það!

Þennan saltfiskrétt fékk ég hjá gamalli vinkonu fyrir mörgum árum síðan en hef bara eldað hann
ca þrisvar sinnum síðan kannski mest vegna þess að ég er eiginlega sú eina á heimilinu sem finnst hann rosalega góður.

Í dag prófaði ég að setja hann í eldfast mót og rifinn ost ofaná en það er algjör óþarfi.

Mér finnst best að vera með útvatnaðan saltfisk en það er hægt að hafa léttsaltaðan fisk,
næstursaltaðan eða bara nýjan fisk. Ég hef líka alltaf bara slumpað í þennan rétt en í kvöld lagði ég á minnið hvað ég setti mikið út í. Þið setjið svo bara meira eða minna eftir smekk.

1 stór laukur eða 2 litlir
1 paprika (notaði rauða í kvöld)
1 meðalstór gulrót
1-2 hvítlauksgeirar
1 dós hakkaðir tómatar
2 dl rjómi
400 gr útvatnaður saltfiskur
salt og pipar
smá olía til steikingar

Skerið lauk og papriku í grófa bita og gulrót í sneiðar. Steikið á pönnu í smá olíu þar til þetta mýkist aðeins. Bætið þá pressuðum hvítlauk út í og steikið smá til viðbótar. Bætið svo við hökkuðum tómötum og rjóma og smakkið til með salti og pipar. Hér skiptir líka máli hvernig fisk þið eruð með. Ef notaður er saltfiskur þá þarf ekki mikið salt.
Fiskurinn er skorinn í litla bita og bætt út í. Látið malla í nokkrar mínútur við vægan hita. Rétturinn er nú tilbúinn en ef þið viljið má hella honum í eldfast mót, setja rifinn ost ofaná og inn í 200°c heitan ofn þar til osturinn er bráðnaður.

Með þessu er gott að bera fram soðnar kartöflur og hvítlauksbrauð.

Mánudagsýsa í útlöndum

Mánudagsýsa á Bessastöðum er í algjöru uppáhaldi hér á þessu heimili en þetta er réttur sem er víst kominn frá Sigrúnu Pétursdóttur, ráðskonu á Bessastöðum og var birtur í DV árið 1988. Það er nánast aldrei afgangur af honum þegar ég elda hann. Mamma eldaði þennan rétt oft og hefur uppskriftin ábyggilega skolast/slípast eitthvað til í gegnum árin. EF þið þekkið ekki þennan rétt þá er hér "upprunalega" uppskriftin: 

Mánudagsýsa á Bessastöðum

• 2 dl hrísgrjón
• nýtt ýsuflak
• rækjur, humar eða skelfisktegundir eftir smekk, efnum og ástæðum.
• 1 dós Campbell's sveppasúpa
• 4 msk majones
• 2 tsk Karrí
• Tæplega einn peli rjóma
• rifinn ostur
• Hrísgjónin soðin og látin í botn á eldföstu móti. Fiskurinn er soðinn og honum raðað yfir grjónin í smábitum. Þá er skelfiskurinn settur yfir. Vökvinn síaður frá sveppunum og þeim raðað yfir. Campbell's súpan og majonesið hrært með karríinu, sveppasoðinu og rjómanum. Þessu er hellt fyrir fiskinn og að lokum er rifnum ostinum stráð yfir. Bakað í 180°c heitum ofni þangað til osturinn brúnast!

En þar sem við búum í útlöndum, þá hefur verið erfitt að finna hráefnið í þennan rétt - þá er ég aðalega að tala um Campbell's súpuna. Er búin að leita út um allt en finn hana ekki. Svo ég varð að gera tilraunir og eftir ca 3 er ég komin með þetta! Það er samt pínu asnalegt, af okkur hér, að kalla þennan rétt Mánudagsýsu á Bessastöðum því að ekki búum við á Bessastöðum, ég elda hann sjaldnast á mánudögum og ég nota aldrei ýsu heldur alltaf þorsk. 

Ég er búin að vera að plana að blogga um þennan rétt í nokkurn tíma en hef alltaf gleymt að taka mynd af honum! Svo þetta fær að standa myndalaust þar til ég smelli af mynd næst þegar ég geri hann. 

Til að gera sósuna nota ég:

• 1 dós Philadelphia ost
• 2 tsk karrí
• 2-4 msk majones
• 4 msk grísk jógúrt eða hrein jógúrt eða súrmjólk eða sýrðan rjóma. 
• slatta af matreiðslurjóma - eða mjólk
• salt og pipar

Aðalmálið er svo að sósan verði passlega þykk - álíka þykk og súrmjólk. Ég set svo soðin hrísgrjón í botn á eldföstu móti. Raða svo HRÁUM þorski yfir (hér er hægt að nota soðinn fisk og gefur það því auga leið að maður gæti fryst afganga af soðnum fiski og notað í réttinn þegar maður vill), helli svo sósunni yfir og strái rifnum osti yfir allt. 

Ég nota ekki rækjur, skelfisk eða sveppi í þetta vegna þess einfaldlega að mér finnst það einfaldlega ekki gott. 

Formið fer svo inn í ofn í ca 30 mínútur. Ferskt salat eða nýbakað brauð/rúgbrauð er tilvalið meðlæti með þessum rétti. 

Að djúpsteikja

Mér finnst djúpsteiktur matur góður. Nema kannski sveppir - hef reyndar ekki prófað þá djúpsteikta en þeir eru ábyggilega jafnvondir og öðruvísi matreiddir.

Ég er samt alls ekki oft með djúpsteiktan mat. Svo sjaldan reyndar að ég þarf iðulega að gúggla hvernig best sé að gera þetta. Svo ég ákvað að gera bloggfærslu. Ég djúpsteikti nefnilega kjúkling um daginn sem tókst svo hrikalega vel að ég hugsaði með mér að nú myndi ég sko muna hvað ég gerði. 

Það eru til nokkrar mismunandi útfærslur að deigi til að djúpsteikja úr, ég veit ekki einu sinni hversu margar eða hvað þær allar heita, en ég gúggla yfirleitt "tempura" eða "orly". Oft innihalda deigin sódavatn, malt eða bjór. Ég er búin að prófa allar að hafa allt þetta þrennt en mitt vandamál er að ég á þetta yfirleitt ekki til. Svo finnst mér lítill munur á bragðinu. Hér er eldri bloggfærsla um djúpsteiktan fisk í orly.

Um daginn djúpsteikti ég s.s. kjúkling. Ég ætlaði að hafa kjúkling í súrsætri sósu og mér finnst þá betra að djúpsteikja fyrst, hvort sem ég nota kjúkling eða svínakjöt, því annars verður kjötið svo þurrt.

Í deigið notaði ég

1 bolla hveiti

1 bolla maísmjöl (maizena)

1 tsk lyftiduft

smá salt
örlítil sojasósa - ca 2 tsk

kalt vatn þar til þetta varð eins og grautur. 

Ég skar svo kjúklinginn í passlega litla bita, lét alla bitana í deigið og lét þá liggja þar í ca 10 mínútur eða þar til olían varð nægilega heit.
Það er hægt að nota þetta deig (eða sambærilegt) til að djúpsteikja kjöt, fisk, laukhringi, humar, rækju eða hvað sem þér dettur í hug. 

Ég nota bara hvaða þá ódýru djúpsteikingarolíu sem ég finn. Ég veit svo sem ekki mikið um olíur
annað en að sumar olíur eru betri til djúpsteikingar en aðrar, því þær þola meiri hita. Annað veit ég ekki. 

Ég hef olíuna ekki á hæsta hita sem er 12 á minni eldavél, heldur stilli ég hana á ca 9 - 10. Til að athuga hvort olían sé nægilega heit er hægt að setja brauðbita ofan í og ef olían kraumar strax mikið við það og bitinn verður tiltölulega fljótlega brúnn, en olían orðin heit. Önnur aðferð, sem ég er farin að nota meira, er að stinga sushi prjóni úr tré ofan í botninn á pottinum og ef

það koma margar loftbólur í kringum prjóninn, er olían orðin heit. 

Ég hélt einu sinni að allt sem væri djúpsteikt þyrfti að steikjast við háan hita og í stuttan tíma. Það er vitleysa! Það sjá ég þegar ég fylgdist með víetnamskri kunningjakonu djúpsteikja heimagerðar vorrúllur. Hún skellti þeim ofan í, svo settist hún bara niður! Rúllan hefur ábyggilega verið alveg í 10 mínútur ofaní og varð alveg hrikalega góð. 

Mér finnst alveg rosalega gott að djúpsteikja sushi rúllur. Þá þarf fyrst og fremst að passa að það sem er inni í rúllunum sé hráefni sem má hitna, eins og t.d. humar, rækjur, djúpsteiktur kjúklingur eða grænmeti. Ekki lax, eða annar fiskur. Þegar olían er orðin heit (og þarna nota ég pönnu sem olíu sem nær amk upp að miðri rúllu), velti ég rúllunni upp úr deigi og svo upp úr brauðraspi og steiki svo. Þá verður rúllan svo
stökk og brakandi. Nammi namm!

Þegar olían er svo orðin köld, nota ég trekt og sikti til þess að hella henni ofan í flöskuna og svo er hægt að nota hana nokkrum sinnum. Á endanum fer ég með flöskuna fulla af olíu á gámavöllinn. 

Fiskisúpa Birgittu

Þessa súpu smakkaði ég hjá henni Birgittu Sievert vinkonu. Mér finnst þetta ein sú besta fiskisúpa sem ég veit um, kannski líka vegna þess að ég er alls ekki hrifin af fiskisúpum svona almennt! Það er hvítvín í þessari súpu og alltaf ef það verður afgangur af hvítvínsflösku geymi ég hana þar til ég get eldað þessa súpu, hún er s.s. mjög sjaldan í matinn hér!
En hér kemur uppskriftin:

400 gr. þorskur eða ýsa
1 - 2 hvítlauksrif
1-2 laukar
2 msk smjör
Hvítvín eftir smekk (ég set amk. hálfa flösku)
2 dósir hakkaðir tómatar
cayen pipar
1 teningur fiskikraftur
salt og pipar
3 dl rjómi (mér finnst venjulegur rjómi betri en matreiðslurjómi)
rækjur ef fólk vill
dill

Fyrst steikir maður lauk og hvítlauk í smjöri. Setur svo tómata út í, hvítvín, krydd og fiskikraft og lætur krauma undir loki í 10 mín.

Næst setur maður skorinn fiskinn saman við og rjóma og lætur malla rólega í 5 - 8 mín.

Síðast setur maður rækjur og dill.

Borið fram með kartöflum (pressuðum eða bara í bitum) og hvítlauksbrauði.

Laxapasta

Innihald:
1 flak lax
2 blaðlaukar
pasta
smjör eða olía til að steikja upp úr
salt og pipar
u.þ.b. 500 gr sýrður rjómi
1 búnt dill - helst ferskt annars uþb. 1 msk þurrkað

Fyrst sýður maður pastað skv leiðbeiningum. Best er auðvitað að hafa ferskt pasta þar sem það fæst. Næst sker maður blaðlaukinn og steikir við vægan hita á pönnu.

Roðflettið laxinn og skerið í bita. Þegar laukurinn er orðinn mjúkur bætir maður laxinum saman við og sýrða rjómanum strax. Öllu hrært saman og saltað og piprað.

Þegar suðan er komin upp er sósan tilbúin - þ.e. laxinn soðinn í gegn. Passið að sjóða ekki of lengi. Skellið dilli útí og berið fram.

Djúpsteiktur fiskur

Þetta er alltaf alveg hrikalega gott... en ekki mjög hollt kannski!
Í Guðsbænum veljið "góða" olíu. Ég veit svosem ekki hvað er gott... ég kaupi bara einhverja sem fæst í Kaupfélaginu og er til djúpsteikingar en síðast keypti ég einhverja hræódýra olíu (í Bónus held ég) og stækjan í húsinu varð alveg hræðileg!!! Svo það borgar sig ekki alltaf að kaupa eitthvað hræódýrt.

Maður býr til orlydeig - ég á aldrei til neitt malt svo ég fann uppskrift sem ég nota og er eftirfarandi:

1 bolli hveiti
1/2 tsk salt
1/2 tsk lyftiduft
1/4 tsk matarsóti
3/4 - 1 bolli vatn

Allt hrært vel saman.
Olían er hituð í potti, ég nota aldrei hæsta hita því þá á deigið til að brenna áður en fiskurinn er tilbúinn.
Gott er að setja lítinn brauðbita út í olíuna til að athuga hvort olían sé nægilega heit. Ef kviknar í er hún orðin of heit!

Fiskstykki er velt upp úr deiginu og sett í pottinn, ekki gott að setja mörg stykki í einu. Snúið stykkinu svo við. Þegar fiskurinn... já eða deigið öllu heldur, er orðið fallega brúnt er fiskurinn veiddur upp og settur á eldhúsbréf eða á grind.

Það er hægt að nota sama deig fyrir rækjur og laukhringi.